سنگ کلیه در انواع مختلف رسوبات سختی هستند که درون کلیه ها از نمک های اسیدی ساخته و موجب بروز درد در ناحیه ی کمر و پهلو می شوندکه بسته به نوع سنگ درمان آن نیز متفاوت خواهد بود.سنگ کلیه به علل متفاوتی مثل سابقه ی خانوادگی و یا تغذیه ی نامناسب به وجود می آید که با توجه به نوع سنگ و شرایط بیمار درمان می شود. سنگهای کلیوی رسوبات سختی هستند که در درون کلیه های شما و از نمک های اسیدی و املاح ساخته می شوند.
علت های زیادی برای ایجاد سنگ کلیه وجود دارد که در عادی ترین حالت، ادرار غلیظ شده امکان کریستالی شدن و چسبیدن مواد معدنی به یکدیگر را فراهم می سازد.

حرکت و عبور سنگ کلیه غالباً با درد همراه است. به طور معمول درد از ناحیه پهلو و یا کمر دقیقاً در زیر دنده ها شروع می شود و به سمت تحتانی شکم و یا لگن حرکت می کند، زمانیکه سنگ وارد مجاری ادراری می شود شدت درد تغییر می یابد.

انواع سنگ های کلیوی:
اگر نوع یا جنس سنگ کلیه را بدانیم، علل تشکیل سنگ را بهتر درک می‌کنیم و پزشک متخصص اورولوژی بهتر می‌تواند برای پیشگیری از تشکیل دوباره آن ما را راهنمایی کند.

بنابراین، در صورت امکان بهتر است سنگ را برای تعیین جنس به آزمایشگاه تحویل بدهیم.

اما اگر بخواهیم سنگ کلیه را دسته بندی کنیم میتوانیم از دسته های زیر استفاده کنیم:

سنگهای اسیداوریکی کلیه:
این نوع سنگها در افرادی که دچار دهیدراتاسیون یا از دست دهی آب بدن شده اند ، ایجاد می گردند؛ مانند افراد استفاده کننده از رژیم های پرپروتئین و یا افراد مبتلا به نقرس . فاکتورهای ژنتیکی و نارسایی های مرتبط با بافتهای سازنده خون نیز در مستعد سازی فرد در ابتلا به سنگهای اسیداوریکی نقش دارند.

سنگهای سیستین در کلیه :
این نوع سنگها درصد کمی را به خود اختصاص می دهند و در افراد دچار نوعی نارسایی ارثی تشکیل می شوند. این نارسایی ارثی منجر به دفع مقادیر بالایی از برخی اسیدهای آمینه می شود (سیستینوریا).

سنگ‌ کلسیمی کلیه :
بیشتر سنگ های کلیوی از نوع سنگ های کلسیمی هستند و معمولاً در فرم اگزالات کلسیم. برخی میوه ها و سبزیجات و نیز آجیل و شکلات حاوی سطوح بالایی از اگزالات هستند. کبد نیز اگزالات تولید می کند. فاکتورهای غذایی، مقادیر بالای ویتامین D، عمل جراحی بای پس روده و نارسایی های متابولیکی متعدد دیگر غلظت کلسیم و یا اگزالات در ادرار را افزایش می دهند . سنگ های کلسیمی در شکل فسفات کلسیمی نیز وجود دارند .

سنگ کلیه ناشی از عفونت:
برخی سنگ ها در پاسخ به عفونت شکل می گیرند مانند عفونت دستگاه ادراری. این نوع سنگها می توانند به سرعت ایجاد شده و بزرگ شوند.

سنگ کلیه چطور تشخیص داده میشود؟
در صورت بروز علائم سنگ کلیه مانند موارد زیر:

+درد شدید و متناوب در پهلو و پشت، پایین‌تر از سطح دنده‌ها که ممکن است به پایین شکم تیر بکشد
+سوزش ادرار
+ادرار صورتی، قرمز یا قهوه‌ای
+ادرار بدبو یا تیره
+تهوع و استفراغ
+احساس نیاز مداوم به دفع ادرار
+افزایش تعداد نوبت‌های دفع ادرار بیش از حد عادی
+تب و لرز در صورت وجود عفونت
+کم شدن حجم ادرار
باید به پزشک متخصص اورولوژی (بیماری‌های مجاری ادرار) مراجعه کرد.

دکتر ممکن است آزمایش خون (برای اندازه‌گیری سطح کلسیم و اسید اوریک)، آزمایش ادرار، سونوگرافی، رادیوگرافی (ساده یا تخصصی) یا سی‌تی‌اسکن درخواست نماید.

سنگ کلیه چطور درمان می‌شود؟
روش‌های درمانی گوناگونی برای سنگ کلیه وجود دارد و پزشک معالج معمولا بر اساس اندازه سنگ کلیه روشی که مناسب تر است را انتخاب و اجرا میکند.

درمان سنگ های کلیوی کوچک
سنگ‌های کلیوی ریز نیاز به درمان تهاجمی مانند سنگ‌شکن ندارند و به طور معمول با انجام کارهایی مانند: نوشیدن آب فراوان (روزانه دو تا سه لیتر) ، استفاده از داروهای مسکن غیرنسخه‌ای طبق مشورت با دکتر داروساز و استفاده از داروهای نسخه‌ای شل‌کننده عضلات میزنای دفع می‌شوند.

درمان سنگ کلیوی بزرگ یا سنگ کلیوی همزمان با سایر بیماری‌ها
سنگ‌شکنی با دستگاهی که امواج صوتیِ آن، سنگ کلیه را خرد می‌کند.
این کار ممکن است ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول بکشد و کمی درد داشته باشد و به همین دلیل طبق نظر پزشک یک آرامبخش یا بیهوشی خفیف به فرد داده شود.

جراحی کلیه برای برداشتن سنگ‌های بسیار بزرگ
استفاده از آندوسکوپی (فرستادن لوله باریک حاوی نور به نام اورتروسکوپ از مجرای ادرار و مثانه) برای پیدا کردن سنگ در میزنای و خرد کردن آن با ابزار ویژه.
این کار تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

چطور به سنگ کلیه مبتلا نشویم؟
نوشیدن آب فراوان در طول روز به اندازه‌ای که احساس تشنگی نداشته باشیم و ادرار بی‌رنگ یا به رنگ زرد روشن باشد. در هوای گرم لازم است آب بیشتری بنوشیم و توصیه میشود حداقل ۸ لیوان آب در روز مصرف کنیم!

غذاهای پر اگزالات کمتر بخوریم. ریواس، چغندر، اسفناج، مغزیات، چای، شکلات و محصولات سویا اگزالات فراوانی دارند.

در رژیم غذایی خود از نمک و پروتئین حیوانی کمتر استفاده کنیم.

به خوردن غذاهای سرشار از کلسیم ادامه دهیم اما در خوردن مکمل حاوی کلسیم محتاط باشیم.

کلسیم موجود در غذاها احتمال ایجاد سنگ کلیه را زیاد نمی‌کند.

خوب است به طور کلی در این مورد با یک کارشناس تغذیه مشورت کنیم.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on print

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *